Santiago de Cuba là thành phố lớn thứ hai của Cộng hòa Cuba và là thủ phủ của tỉnh cùng tên, tọa lạc chiến lược tại vùng biển Caribe phía Đông Nam đảo quốc. Được thành lập vào năm 1515 bởi nhà thám hiểm Diego Velázquez de Cuéllar, nơi đây từng là thủ đô đầu tiên của Cuba và sở hữu bề dày lịch sử cách mạng hào hùng cũng như là cái nôi khởi đầu của cuộc Cách mạng Cuba vẻ vang. Theo dữ liệu từ Hệ thống Di sản Thế giới UNESCO, thành phố lưu giữ những công trình kiến trúc quân sự và văn hóa vô giá như Lâu đài San Pedro de la Roca. Nơi đây còn là trung tâm văn hóa sống động, nổi tiếng với các vũ điệu truyền thống và lễ hội Carnival đặc sắc, tạo nên một đô thị di sản độc đáo quyện hòa giữa tinh thần cách mạng và bản sắc Caribe kiên cường.
Về kinh tế, Santiago de Cuba là trung tâm công nghiệp, hàng hải quan trọng hàng đầu của Cuba, sở hữu Cảng Guillermón Moncada - cửa ngõ giao thương đường biển chiến lược kết nối toàn bộ khu vực phía Đông đất nước. Hiện nay, thành phố đang tập trung hiện đại hóa cơ sở hạ tầng cảng, phát triển các khu công nghiệp và đẩy mạnh thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo, chế biến nông sản thực phẩm.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Dương Ngọc Hải tiếp Phó Thống đốc tỉnh Santiago de Cuba Waldis Gonzalez Peinado. - Ảnh: Đài phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh
Trong suốt nhiều năm qua, thành tựu hợp tác hữu nghị giữa hai địa phương luôn được khắc ghi vô cùng sâu sắc, dựa trên nền tảng tình đoàn kết thủy chung đặc biệt giữa hai dân tộc. Kể từ khi hai địa phương đặt những viên gạch đầu tiên thiết lập quan hệ vào năm 2007, hành lang kết nối song phương liên tục được duy trì thực chất thông qua các hoạt động trao đổi phái đoàn cấp cao, giao lưu nhân dân và thúc đẩy ngoại giao văn hóa. Tổng kim ngạch mậu dịch giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Cuba liên tục tăng trưởng qua các năm, đồng thời giữ vai trò hạt nhân thúc đẩy các dự án hợp tác về y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp kỹ thuật cao. Những dấu mốc ý nghĩa gần đây, tiêu biểu như chương trình kết nghĩa giữa Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh và Quân khu Santiago de Cuba, cùng các hội nghị xúc tiến kết nối doanh nghiệp song phương, đã tạo tiền đề pháp lý vững chắc và nâng tầm quan hệ đối tác giữa hai địa phương lên một chương mới mang tính chiều sâu.
Hướng tới tương lai, đặc biệt trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh vừa mở rộng không gian phát triển, thành phố mở rộng hành lang kêu gọi dòng vốn đầu tư trực tiếp và liên kết chiến lược với đối tác Santiago de Cuba vào 5 lĩnh vực then chốt dựa trên khung Hợp tác liên chính phủ Việt Nam - Cuba:
Y tế chuyên sâu và Công nghệ sinh học: Hợp tác trao đổi đoàn chuyên gia y tế, tiếp nhận chuyển giao các dòng dược phẩm phẩm, vắc-xin tiên tiến của Cuba và phát triển các trung tâm y học gia đình ứng dụng công nghệ cao tại TP.HCM.
Hạ tầng cảng biển và Logistics hàng hải: Nghiên cứu chia sẻ giải pháp vận hành hệ thống hạ tầng vận tải biển, kết nối tuyến logistics hàng hải và thúc đẩy trao đổi thương mại song phương qua cửa ngõ cảng Guillermón Moncada.
An ninh lương thực và Nông nghiệp đô thị: Hợp tác chuyển giao các mô hình canh tác lúa gạo, ngô, nông sản công nghệ cao và thúc đẩy các dự án liên doanh sản xuất thực phẩm phục vụ nhu cầu nội địa của hai bên.
Du lịch di sản và Giao lưu văn hóa (MICE): Phối hợp xây dựng các tuyến du lịch liên vùng kết nối di sản cách mạng, khai thác tiềm năng du lịch văn hóa biển và trao đổi các chương trình đào tạo nhân lực ngành dịch vụ - lữ hành.
Năng lượng tái tạo và Đô thị xanh bền vững: Trao đổi giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu đối với các đô thị ven biển, phát triển nguồn năng lượng sạch (điện mặt trời, sinh khối) và quản trị hạ tầng đô thị số.