Košice là thành phố lớn thứ hai tại Slovakia với quy mô dân số hơn 220.000 người, đồng thời đóng vai trò là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục và đổi mới sáng tạo cốt lõi của khu vực Đông Slovakia. Nền kinh tế của thành phố là sự kết hợp giữa nền tảng công nghiệp vững chắc với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin, dịch vụ, giáo dục đại học, nghiên cứu khoa học, công nghiệp sáng tạo và văn hóa. Sự hiện diện của hệ thống các trường đại học, viện nghiên cứu, tập đoàn công nghệ cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang lớn mạnh đã tạo bệ đỡ vững chắc cho mối quan hệ hợp tác liên kết giữa khu vực công, giới học thuật và khối doanh nghiệp tư nhân.
Košice đã trải qua quá trình chuyển mình ngoạn mục thông qua văn hóa, sức sáng tạo và đời sống xã hội năng động. Với danh hiệu Thủ đô Văn hóa Châu Âu năm 2013, thành phố đã củng cố hạ tầng văn hóa - sáng tạo và tích lũy nhiều kinh nghiệm giá trị trong việc tận dụng hợp tác quốc tế làm động lực phát triển đô thị dài hạn. Tiến trình chuyển dịch này tiếp tục ghi dấu ấn qua các danh hiệu quốc tế nổi bật: Košice trở thành Thành phố Thể thao Châu Âu năm 2016, chính thức gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO với tư cách là Thành phố Sáng tạo về Nghệ thuật Truyền thông năm 2017, và được vinh danh là Thủ đô Tình nguyện Châu Âu năm 2019. Tổng hòa những trải nghiệm này đã nâng cao năng lực của thành phố trong việc liên kết các lĩnh vực văn hóa, sáng tạo, thể thao, sự tham gia của cộng đồng và mạng lưới quốc tế như một phần của chiến lược chuyển đổi đô thị diện rộng.
Một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển hệ sinh thái đổi mới đô thị của Košice là dự án Košice 2.0, được triển khai trong khuôn khổ chương trình Hành động Đổi mới Đô thị (UIA) của Liên minh Châu Âu. Dự án đã thử nghiệm các phương pháp tiếp cận mới dựa trên quản trị dữ liệu, sự tham gia của người dân và đổi mới dịch vụ công; qua đó giúp định hình sâu sắc hơn mô hình quản trị dựa trên thực chứng và thử nghiệm thực tế vào định hướng phát triển đô thị của thành phố.
Những kinh nghiệm này tiếp tục được nâng tầm thông qua dự án SAM-SUD (Quản lý Tài sản Thông minh vì sự Phát triển Đô thị Bền vững) – một dự án Sáng kiến Đổi mới do Sáng kiến Đô thị Châu Âu (EUI) tài trợ và do Thành phố Košice dẫn dắt. Dự án kết hợp các công cụ số, trí tuệ nhân tạo (AI), sự tham gia của các bên liên quan và các phương pháp quản lý tài sản công mới nhằm nghiên cứu, thử nghiệm những phương thức hiệu quả hơn trong việc quản lý và chuyển đổi hệ thống hạ tầng, nhà đất thuộc sở hữu công.
Trên nền tảng tiếp cận định hướng đổi mới sáng tạo này, những năm gần đây Košice ngày càng chú trọng đến mục tiêu phát triển đô thị bền vững và trung hòa khí hậu. Thành phố đã vinh dự nhận Nhãn hiệu Sứ mệnh EU (EU Mission Label) thuộc Sứ mệnh 100 Đô thị Thông minh và Trung hòa Khí hậu vào năm 2030 của EU – trở thành thành phố đầu tiên của Slovakia đạt được chứng nhận này, đồng thời chính thức thông qua Hợp đồng Thành phố Khí hậu 2030. Đáng chú ý, Ủy ban Châu Âu cũng đã lựa chọn Košice là một trong 5 thành phố lọt vào vòng chung kết Giải thưởng Thủ đô Xanh Châu Âu 2028.
Các cột mốc phát triển trên đã minh chứng cách thức Košice sử dụng hợp tác quốc tế và mạng lưới liên kết đô thị như những công cụ thực tiễn phục vụ phát triển thành phố. Đây là nền tảng vững chắc để trao đổi tri thức với Thành phố Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực như quản trị đô thị dựa trên dữ liệu, dịch vụ công lấy người dân làm trung tâm, hợp tác đa bên và chuyển đổi đô thị bền vững, cũng như mở ra các cơ hội hợp tác cụ thể giữa hai địa phương trong tương lai.
Đại diện Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Košice ký kết Biên bản ghi nhớ về việc thiết lập quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai thành phố vào năm 2016. - Ảnh: Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN).
Cơ hội hợp tác trong tương lai
Phát huy mối quan hệ hợp tác lâu đời giữa hai thành phố và trong khuôn khổ Đối thoại Hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026, Košice nhận thấy tiềm năng hợp tác to lớn với Thành phố Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực mang tính bổ trợ lẫn nhau:
1. Thành phố Sáng tạo và Trải nghiệm của Người dân: Thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm từ sáng kiến Košice 2.0 và các hoạt động đổi mới đô thị; tập trung nâng cao trải nghiệm của người dân, cải thiện thiết kế và chất lượng cung ứng dịch vụ công, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và phát triển các ngành công nghiệp sáng tạo làm động lực tăng trưởng đô thị bền vững.
2. Chuyển đổi số và Hệ sinh thái Khởi nghiệp: Tăng cường hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ, công ty khởi nghiệp, các bên liên quan trong hệ sinh thái đổi mới và các cơ quan địa phương thông qua trao đổi kinh nghiệm về dữ liệu đô thị, giải pháp số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các phương thức cung cấp dịch vụ công tiên tiến.
3. Giáo dục và Phát triển Nhân lực Số: Mở rộng quan hệ đối tác giữa các trường đại học và cơ sở giáo dục, thúc đẩy phát triển kỹ năng số, trao đổi sinh viên - giảng viên, thu hút và giữ chân nhân tài, đồng thời thắt chặt liên kết giữa giới học thuật, chính quyền thành phố và khu vực tư nhân.
4. Văn hóa, Di sản và Sáng tạo Trẻ: Nâng cao hợp tác thông qua các chương trình giao lưu văn hóa nghệ thuật, sáng tạo trẻ, quảng bá di sản đô thị và các sáng kiến văn hóa nhằm thắt chặt tình đoàn kết nhân dân hai thành phố, dựa trên kinh nghiệm của Košice khi đảm nhiệm vị trí Thủ đô Văn hóa Châu Âu 2013.
5. Quản trị Đô thị Thông minh: Chia sẻ kinh nghiệm quản trị đô thị dựa trên dữ liệu và thực chứng, đo lường chất lượng cuộc sống cùng mức độ hài lòng của người dân, thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng, triển khai các sáng kiến dữ liệu mở và ứng dụng công cụ số hỗ trợ ra quyết định đô thị hiệu quả.
Hướng tới tương lai
Tròn một thập kỷ kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ hợp tác, Đối thoại Hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026 là thời điểm quan trọng để Košice và Thành phố Hồ Chí Minh tạo đòn bẩy mới cho mối quan hệ song phương. Dù có sự khác biệt về quy mô và vị trí địa lý, hai thành phố chia sẻ nhiều thách thức chung: thu hút và giữ chân nhân tài, hỗ trợ đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng dịch vụ công, ứng phó với biến đổi khí hậu và xây dựng môi trường sống văn minh, bao trùm cho cư dân.
Košice mong muốn phát triển quan hệ hợp tác vượt ra khỏi các khuôn khổ giao lưu hành chính thuần túy, hướng tới tạo dựng cơ hội thực chất để các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, cộng đồng và thế hệ trẻ hai bên cùng làm việc, phối hợp. Quan hệ đối tác hiện hữu cùng tình đoàn kết nhân dân bền chặt sẽ là bệ phóng vững chắc để hai thành phố xác định các lĩnh vực hợp tác cụ thể trong những năm tới.